Home / QUY HOẠCH - KIẾN TRÚC - XÂY DỰNG / KIẾN TRÚC / Ẩn ngữ của gió cát và đại ngàn

Ẩn ngữ của gió cát và đại ngàn

                                      Ẩn ngữ của gió cát và đại ngàn                

Cứ mỗi lần vào Đà Nẵng, trên đường xuôi về Hội An, chỗ khu đất giáp làng Đại học Đà Nẵng tôi lại bần thần nhớ tới công trình trong mơ của kiến trúc sư trẻ Hoàng Kim Long: “Trung tâm nghệ thuật tạo hình miền Trung – Tây Nguyên” – đồ án đã đạt giải nhất Giải thưởng Loa Thành – một giải thưởng danh giá dành cho đồ án tốt nghiệp của sinh viên các trường thuộc khối kiến trúc – xây dựng do 5 cơ quan gồm: Tổng hội Xây dựng Việt Nam, Hội Kiến trúc sư VN, TW Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Bộ Giáo dục Đào tạo và Bộ Xây dựng đồng dưới sự bảo trợ của Liên hiệp các hội khoa học kỹ thuật VN tổ chức.

image_optGần mười năm qua, Đà Nẵng đã có thêm bao công trình kiến trúc bề thế mọc lên, rất có thể không nhiều người biết đến cái ước mơ về công trình của KTS Hoàng Kim Long, cũng rất có thể một ngày nào đó, công trình ấy sẽ hiện ra với vẻ đẹp rực rỡ và sâu thẳm trên mảnh đất này như một ấn chỉ văn hóa của miền Trung – Tây Nguyên.

Trên hết, đó là một tình yêu vô bờ với di sản văn hóa của miền Trung – Tây Nguyên – của gió cát và đại ngàn. Gần mười năm trước, khi Long vừa đạt giải, đọc những trang thuyết minh ý tưởng đồ án của anh tôi đã giật mình với một vốn kiến thức sâu rộng về văn hóa miền Trung – Tây Nguyên:

“Người nghệ sĩ có thể bay bổng theo mái nhà Rông cao vút và rung động trước sự thô mộc, đơn giản giàu sức biểu cảm của tượng Nhà Mồ Tây Nguyên. Sự đơn giản kết hợp tài hoa mà chỉ có những tâm hồn ban sơ nhất, cũng như sự nhạy cảm mới có thể tạo ra với những nhát chém của rìu, dao, rựa,… – những vật dụng thiết yếu hàng ngày với tâm hồn mạnh mẽ, đầy sức hùng tráng của núi rừng. Người nghệ sĩ cũng trầm mặc u buồn, hoài niệm về một dĩ vãng oai hùng cùng những phế tích Chăm rất kỳ bí. Họ cũng có thể tìm thấy sự hoa mỹ trong đường nét của kiến trúc Cung đình Huế hay tìm thấy những gờ chạm dân gian trong làng nghề truyền thống ở chân núi Ngũ Hành …”

Sơ khảo nghệ thuật tạo hình (NTTH) miền Trung và Tây Nguyên, chàng KTS trẻ đã nhận ra sự tồn tại của 3 dòng nghệ thuật tạo hình nổi bật: “Sự thơ mộc, nguyên thuỷ giàu chất phồn thực của NTTH các bộ tộc Tây Nguyên; sự thần bí của Bàlamôn giáo ở những Tháp Chàm của nhà nước Chămpa cổ; sự lộng lẫy, xa hoa của NTTH kiến trúc Cung đình, Lăng tẩm Huế, do vậy, Trung tâm NTTH Miền Trung và Tây Nguyên không thể ưu tiên một trong 3 dòng nghệ thuật để làm cơ sở sáng tác (vì dễ bị lực tâm lý) mà công trình phải phản ánh được cái chung (chỉ ngửi được mà không thấy được) của 3 dòng NTTH đó là: nặng, chắc, thô mộc, tinh thần vút cao và một ít cổ kính của kiến trúc cung đình, lăng tẩm Huế…” Chuyển tải được tất cả tinh thần ấy vào trong một công trình kiến trc, cho tất cả hài hòa bên nhau mà không trộn lẫn.

Long lý giải ý tưởng: Với 3 vòm mái cao vút úp vào nhau trên àng cột đều, ta có thể bắt gặp đâu đó tứ của lá nhĩ (bàlamôn giáo), của ngà voi,… hay nhà Rông, nhà dài của các bộ tộc Tây Nguyên, phảng phất chất cổ kính, thâm nghiêm của kiến trúc gỗ của cung đình, lăng tẩm Huế… trong không gian kiến trúc được tạo ra hoà nhập với thiên nhiên. Thiên nhiên là cái nôi của sự sống, là yếu tố chi phối sự sống và cũng là nguồn cảm hứng sáng tác.

(Và những hình ảnh của đồ án kèm theo đây sẽ cho bạn đọc một hình dung về sự sáng tạo của Hồng Kim Long trong công trình này.)

Sau này Long tâm sự rằng thực hiện đồ án này cũng là một cách để mình “học” về quê hương. Long là dân miền Trung mà hình như chưa hiểu được nhiều về xứ sở. Khi bắt tay tìm kiếm tài liệu hồn tồn không dễ dàng, nhưng Long nghĩ “tài liệu dù khó đến mấy thì cũng có thể tìm được, còn một đề tài tâm huyết thì không phải lúc nào cũng có”.

 Có lẽ cũng từ cách tư duy độc đáo ấy mà từ ngày ra trường đến nay, Long đã có vài công trình kiến trúc mang đậm dấu ấn của mình với quê nhà.

Nhà văn hóa trung tâm tỉnh Quảng Trị và quảng trường là một đồ án đã được lựa chọn trong cuộc đua với những đồ án của nhiều KTS tên tuổi và tài năng trong cả nước. Vốn kiến thức của những ngày lặn lội “đọc” miền Trung –Tây Nguyên đã chiu chắt cho Long trong công trình này những ấn chỉ kiến trúc rất riêng, vừa mang nét can trường của miền quê gió cát, vừa thanh thoát hào hoa của vùng đất trầm tích những vỉa văn hóa qua hàng bao thế kỷ.

Chàng kiến trúc sư trẻ này chỉ vừa qua tuổi 30, cầm tinh con Ngựa (Mậu Ngọ–1978). Tuổi tác như thế, công trình như thế, vốn văn hóa như thế, vậy thì phía trước của Long sẽ là hy vọng cho chính anh và kỳ vọng của mọi người…

                                                                                                                  Lê Đức Dục

                                                                                                                S 24 ĐT&PT

 

Check Also

binh-house-kien-truc-xanh-vo-trong-nghia-9

Ashui Awards 2017 – “Xây dựng xanh của năm 2017” Binh House

Địa điểm: TP.Hồ Chí Minh, Việt Nam Thiết kế: Công ty TNHH Võ Trọng Nghĩa …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *