Home / DIỄN ĐÀN ĐẦU TƯ ĐÀ NẴNG 2017 / Tái cơ cấu đầu tư công nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo động lực để Đà Nẵng phát triển bền vững

Tái cơ cấu đầu tư công nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo động lực để Đà Nẵng phát triển bền vững

               “Chương trình nhà ở, các khu tái định cư, hạ tầng giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao và các tiện ích khác được quan tâm đầu tư. Triển khai thực hiện hiệu quả Đề án “Có nhà ở” và Đề án “7.000 căn hộ dành cho người thu nhập thấp”, đến cuối năm 2016 đã hoàn thành và đưa vào sử dụng 198 khối nhà chung cư nhà ở xã hội với 11.325 căn hộ, đang triển khai xây dựng 23 khối nhà chung cư với 3.639 căn hộ; từ năm 2014 đến nay, thành phố đã sửa chữa, xây mới gần 3.366 nhà ở cho các gia đình chính sách, đồng bào dân tộc thiểu số; hơn 800 khu tái định cư được hình thành đã giải quyết hơn 100.000 hộ có nơi ở mới, ổn định; các Khu ký túc xá đã đưa vào sử dụng góp phần tạo quỹ nhà ở lớn với các loại hình khác nhau để bố trí cho các đối tượng chính sách, hộ nghèo, tái định cư, sinh viên các trường trên địa bàn.”

  1. Về kết quả và các thành tựu đạt được

           Giai đoạn 2011-2017, thành phố triển khai thực hiện nhiệm vụ trong bối cảnh cả nước chịu ảnh hưởng của khủng hoảng và suy thoái kinh tế toàn cầu; nguồn lực đầu tư công từ khai thác quỹ đất gặp nhiều khó khăn… Song, đến cuối năm 2017, Thành phố đã đạt được nhiều kết quả khả quan, phản ánh sự cố gắng và quyết tâm kiên trì của toàn thể Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thành phố, ước Tổng sản phẩm xã hội trên địa bàn (giá so sánh 2010) tăng 8,7%/năm; GRDP bình quân đầu người năm 2017 ước đạt 74 triệu đồng, gấp 2,1 lần so năm 2010; cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch theo hướng dịch vụ, công nghiệp – xây dựng và nông nghiệp, thu ngân sách nhà nước trên địa bàn tăng 10%/năm.

          Đặc biệt, thành phố đã thực hiện tốt việc huy động các nguồn lực đầu tư nâng cấp hạ tầng để tạo nên sự hấp dẫn, thu hút các nhà đầu tư góp phần thúc đẩy thành phố phát triển. Trong giai đoạn 2011 – 2017, nguồn đầu tư công ước đạt 44.740 tỷ đồng, chiếm 19,8% tổng vốn đầu tư phát triển xã hội; 48,9% tổng chi ngân sách địa phương và 43,9% tổng thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn – đây là một tỷ lệ tương đối lớn so với cả nước (13,4%), góp phần cùng với nguồn lực ODA, hợp tác công tư (BT, BOT), xã hội hóa.v.v… để đầu tư tương đối đồng bộ hệ thống hạ tầng thiết yếu.

            Hệ thống giao thông đối nội, đối ngoại được kết nối hiệu quả. Sân bay quốc tế Đà Nẵng được nâng cấp và nhiều tuyến bay quốc tế được mở mới đã giúp tăng công suất từ 1,9 triệu lượt khách năm 2010 lên 6 triệu lượt khách năm 2015; Nhà ga hành khách quốc tế – Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng đã được khánh thành vào ngày 19/5/2017 có khả năng đón 4 – 6 triệu lượt khách/năm; cảng Tiên Sa giai đoạn 1 nâng công suất khai thác từ 3,3 triệu tấn năm 2010 lên 6,5 triệu tấn năm 2015 và đang triển khai dự án Cảng Tiên Sa giai đoạn 2, sau khi đưa vào khai thác sẽ giúp nâng năng lực tiếp nhận hàng hóa qua cảng Tiên Sa lên 12 triệu tấn/năm; các tuyến đường vành đai phía Nam, phía Bắc đã kết nối với các tuyến quốc lộ, đẩy mạnh tốc độ đô thị hóa khu vực Cẩm Lệ, Ngũ Hành Sơn và một phần huyện Hòa Vang. Các trục đường ven biển, các tuyến đường khai thác du lịch (đường lên Bà Nà, đường Hoàng Văn Thái, đường lên đỉnh Sơn Trà, đường vào khu danh thắng Ngũ Hành Sơn…), các cầu mới với kiến trúc hiện đại là Cầu Rồng, Cầu Trần Thị Lý và nhiều công trình công cộng khác đã được đầu tư đồng bộ, góp phần thúc đẩy ngành du lịch phát triển nhanh.

             Hệ thống các trung tâm thương mại tập trung theo tuyến và theo điểm được hình với 05 trung tâm thương mại, 41 siêu thị chuyên doanh, các phố chuyên doanh như: phố chuyên doanh thời trang Lê Duẩn, phố điểm tâm Huỳnh Thúc Kháng, phố ẩm thực đêm Phạm Hồng Thái…. Bên cạnh 06 khu công nghiệp hiện có, thành phố đã hoàn thành điều chỉnh, bổ sung các khu công nghiệp: Hòa Nhơn, Hòa Cầm (giai đoạn 2), Hòa Ninh vào quy hoạch phát triển các khu công nghiệp và đang triển khai các thủ tục để sớm đầu tư, xây dựng các khu công nghiệp mới; đồng thời thành phố tiếp tục đầu tư và đảm bảo tiến độ hạ tầng Khu Công nghệ cao, Khu công viên phần mềm Đà Nẵng và Khu công viên phần mềm FPT Đà Nẵng.

            Chương trình nhà ở, các khu tái định cư, hạ tầng giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao và các tiện ích khác được quan tâm đầu tư. Triển khai thực hiện hiệu quả Đề án “Có nhà ở” và Đề án “7.000 căn hộ dành cho người thu nhập thấp”, đến cuối năm 2016 đã hoàn thành và đưa vào sử dụng 198 khối nhà chung cư nhà ở xã hội với 11.325 căn hộ, đang triển khai xây dựng 23 khối nhà chung cư với 3.639 căn hộ; từ năm 2014 đến nay, thành phố đã sửa chữa, xây mới gần 3.366 nhà ở cho các gia đình chính sách, đồng bào dân tộc thiểu số; hơn 800 khu tái định cư được hình thành đã giải quyết hơn 100.000 hộ có nơi ở mới, ổn định; các Khu ký túc xá đã đưa vào sử dụng góp phần tạo quỹ nhà ở lớn với các loại hình khác nhau để bố trí cho các đối tượng chính sách, hộ nghèo, tái định cư, sinh viên các trường trên địa bàn. Hệ thống cây xanh, cấp thoát nước, mạng lưới giao thông nội thị và nông thôn được quan tâm xây dựng và nâng cấp. Các tuyến đường liên thôn, liên xã được bê tông hóa và nhựa hóa. Đã kiểm soát vấn đề ngập úng, thu gom và xử lý nước thải, rác thải khu vực nội thành và chuyển dần biện pháp xử lý rác thải theo các phương pháp mới.

         Nhờ đó, hệ thống cơ sở hạ tầng của Thành phố được Trung ương đánh giá tốt, một số tổ chức quốc tế bình chọn, xếp hạng cao như: i) Tạp chí New York Times bình chọn là “1 trong 52 điểm đến hấp dẫn nhất năm 2015”. ii) Tạp chí du lịch trực tuyến Châu Á Smart Travel Asia bình chọn là “một trong 10 điểm đến hấp dẫn nhất Châu Á năm 2013-2014”. iii) Quỹ Rockefeller bình chọn lọt vào top “100 thành phố có khả năng chống chịu” trên thế giới. iv) Tạp chí The Financial Times và Tổ chức Tài chính quốc tế (IFC) trao giải thưởng “Thành phố xuất sắc trong chuyển đổi” năm 2015.

            Bên cạnh việc tập trung đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng “cứng”, để tăng khả năng cạnh tranh, Thành phố cũng đã cải thiện hạ tầng “mềm”, đặc biệt là cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, thành tích này đã được cộng đồng trong nước và quốc tế công nhận như: i) Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI), 7 năm dẫn đầu cả nước (2008-2010, 2013-2016); ii) Chỉ số sẵn sàng ứng dụng CNTT (ICT) dẫn đầu 8 năm liên tiếp (2009-2016); iii) Chỉ số Cải cách hành chính (PAR INDEX) dẫn đầu 4 năm liên tiếp (2012-2015); iiii) Chỉ số hiệu quả quản trị hành chính công cấp tỉnh (PAPI) liên tục nằm trong nhóm các tỉnh, thành phố đạt điểm cao nhất từ năm 2011-2016.

Cảng Đà Nẵng
Cảng Đà Nẵng

           II. Về những hạn chế, yếu kém

  1. Kết luận số 75-KL/TW ngày 23/11/2013 của Bộ chính chính trị (khóa XI) nêu rõ “Tiềm năng, lợi thế của Đà Nẵng còn nhiều nhưng có những mặt chưa được khai thác tốt. Quy mô kinh tế còn nhỏ, năng lực cạnh tranh còn thấp. Đầu tư cho phát triển sản xuất chậm so với phát triển hạ tầng và chưa có sự bứt phá”. Thực tế các KCN được đầu tư lớn, hoàn chỉnh nhưng chưa có nhiều doanh nghiệp quy mô và đóng góp lớn cho ngân sách.
  2. Về công tác quy hoạch, đầu tư hạ tầng, quản lý đất đai, môi trường và các tiện ích khác: i) Quản lý quy hoạch chưa tập trung và thiếu gắn kết với hệ thống giao thông công cộng trong tương lai, nhiều khu vực có quy hoạch chồng lấn giữa các ngành kinh tế. ii) Hiệu quả sử dụng đất tại các KCN, các khu đất ven biển và một số khu tái định cư còn thấp, chưa chú trọng không gian công cộng ven biển. iii) Công tác quản lý giao thông chưa đồng bộ, thiếu phương tiện vận tải công cộng có khả năng giảm ách tắc giao thông trong tương lai gần, tai nạn giao thông còn nhiều. iv) Ô nhiễm nước mặt, nước ngầm và đối mặt với thiếu nước trong tương lai (nay 200.000 m3/ngày đêm), chất lượng nước chưa cao. v) Hệ thống thoát nước và xử lý nước thải chưa đáp ứng nhu cầu, còn gây ô nhiểm và ngập úng. Hệ thống thu gom và xử lý rác chưa được phân loại và đang xử lý chôn lấp theo truyền thống. v) Chất lượng một số công trình công cộng nhất là các công trình hạ tầng kỹ thuật, nhà ở, trường học… đang là vấn đề. vi) Nhu cầu đầu tư lớn nhưng nguồn lực ngân sách có hạn và chưa ổn định, nợ công vẫn còn lớn.

III. Về một số giải pháp triển khai thực hiện

              Để thực hiện mục tiêu của Kết luận số 75-KL/TW ngày 23/11/2013 của Bộ chính chính trị (khóa XI) “Phát triển Đà Nẵng theo hướng phát huy tối đa các nguồn lực, lợi thế, tìm ra các động lực mới để xây dựng thành phố trở thành một trong những đô thị lớn của cả nước, một trung tâm kinh tế – xã hội lớn của miền Trung.v.v…”; nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo động lực để Đà Nẵng phát triển bền vững, bên cạnh việc thu hút đầu tư FDI, ODA, tư nhân, thì vấn đề đầu tư công và tái cơ cấu đầu tư công là hết sức quan trọng. Tái cơ cấu đầu tư phải dựa trên cơ sở phát huy thế mạnh và các lợi thế so sánh về vai trò, vị trí, các điều kiện tự nhiên, các nguồn tài nguyên đất đai, con người, cơ sở hạ tầng sẵn có và các nguồn lực khác. Nhằm khai thác và phát huy những lợi thế cốt lõi trên, Chúng ta cần xây dựng kế hoạch hành động dài hạn và có chiến lược phát triển đô thị gắn kết với các ngành kinh tế theo các giải pháp như sau:

  1. Phát huy tối đa các nguồn lực, lợi thế so sánh

            Dự kiến khi Hiệp định đối tác kinh tế xuyên Thái Bình Dương (TPP) được ký kết và lộ trình hội nhập của cộng đồng ASEAN rút ngắn hơn 3 năm, các rào cản thuế quan được tháo gỡ, thuế suất bằng không và thấp khoảng 5% sẽ kích thích lĩnh vực thương mại và đầu tư phát triển. Với vai trò là đầu mối giao thông, trung tâm của khu vực, thành phố cần tăng cường đầu tư phát triển một số hạ tầng chiến lược để kết nối hiệu quả liên kết vùng, liên kết quốc tế. Cụ thể:

      – Đẩy nhanh tiến độ xây dựng Cảng Tiên Sa giai đoạn 2, phát triển gắn kết giữa cảng Tiên Sa, cảng Liên Chiểu và tổ chức phân luồng hàng hóa qua Cảng, do:

        + Dự kiến nhu cầu vận chuyển trong tương lai của Cảng Đà Nẵng đạt trên 30 triệu tấn, trong khi hạ tầng giao thông khu vực cảng Tiên Sa chỉ đảm nhận tối đa 8,5 triệu tấn, đồng thời cảng Tiên Sa không kết nối trực tiếp với tuyến đường sắt Bắc Nam, quốc lộ 1A, cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi, chi phí vận chuyển tương đối cao hơn so với hai đầu.

             + Tuyến cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi gần 140 km đã hoàn thành, rút ngắn thời gian vận chuyển hơn một giờ đồng hồ và sẽ thúc đẩy các địa phương Quảng Ngải, Quảng Nam, Đà Nẵng hình thành các khu công nghiệp và dịch vụ tổng hợp dọc theo trục cao tốc, tuyến hành kinh tế Đông Tây được kết nối, Cảng Liên chiểu sẽ đảm nhận vai trò là cảng cửa ngõ quốc tế của khu vực trọng điểm Miền trung và Tiểu vùng sông Mê Kông với công suất trên 30 triệu tấn.

         – Nghiên cứu phát triển khu vực vịnh Đà Nẵng thành một khu đô thị cảng biển để Đà Nẵng thực hiện những bước đột phá trong quá trình hội nhập và trở thành một thành phố có khả năng cạnh tranh mạnh mẽ hơn về kinh tế biển trong khu vực và quốc tế.

Ngã Ba Huế
Ngã Ba Huế
  1. Xây dựng chiến lược đầu tư phát triển các ngành kinh tế mới để tìm động lực mới

            Ngành du lịch những năm qua được xem là ngành kinh tế mũi nhọn, tuy nhiên một đô thị phát triển bền vững không thể dựa vào một ngành nghề chính, đồng thời du lịch còn bị tác động bởi nhiều yếu tố như: thời tiết, văn hóa, an ninh và các vấn đề về y tế (dịch bệnh).v.v… Do đó, Thành phố cần phát triển đa dạng hóa nhiều ngành nghề mới mà thành phố có thế mạnh, cụ thể như sau:

       Thứ nhất, tập trung đầu tư kết cấu hạ tầng và có cơ chế, chính sách đặc biệt thu hút đầu tư vào những ngành kinh tế có giá trị gia tăng cao, nhất là các ngành công nghiệp công nghệ cao, CNTT, trong đó lấy Khu Công nghệ cao, Khu Công nghệ thông tin tập trung, Công viên phần mềm số 2, Khu đô thị công nghệ FPT và hệ thống Cáp quang biển cập bờ để làm đòn bẩy thúc đẩy phát triển đa dạng hóa ngành nghề mới này. Dự kiến, khu công nghệ cao có diện tích 1.129 ha, tổng vốn đầu tư 8.741 tỷ đồng khi hoàn thành sẽ thu hút khoảng 40.000-50.000 lao động chất lượng cao; hiện nay khu công nghệ cao đã giải ngân 640 tỷ đồng, hoàn thiện hạ tầng 400 ha và thu hút 03 dự án đầu tư. Khu đô thị công nghệ FPT có diện tích 181 ha, tổng vốn đầu tư 20.000 tỷ đồng, toàn bộ dự án sẽ giải quyết việc làm cho khoảng 10.000 lao động chất lượng cao; dự kiến cuối năm 2015 sẽ hoàn thành khu phức hợp đa chức năng và giải quyết việc làm cho khoảng 2.000 lao động với đa số là kỹ sư công nghệ thông tin.

      Thứ hai, đầu tư hình thành Trung tâm công nghệ sinh học để chuyển đổi sản xuất nông nghiệp theo hướng công nghệ cao.

      Thứ ba, quy hoạch lại khu Âu thuyền Thọ Quang để tránh gây ô nhiểm môi trường và tránh chồng lấn giữa khu đô thị và khu công nghiệp nghề cá để cùng phát triển.

Sân bay Đà Nẵng
Sân bay Đà Nẵng

       Thứ tư, ngành du lịch cần tiếp tục đa dạng hóa các hoạt động và dịch vụ, rà soát quy hoạch và thúc đẩy triển khai các dự án khu du lịch để hình thành trung tâm du lịch ven biển tầm cỡ quốc gia, quốc tế.

         Thứ năm, tăng cường đầu tư công tác phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao để nâng cao chất lượng các ngành dịch vụ quan trọng, như: du lịch, tài chính, ngân hàng, giáo dục – đào tạo, y tế chuyên sâu, chất lượng cao…

  1. Tiếp tục đầu tư cải thiện các hạ tầng tiện ích của đô thị và phát triển không gian đô thị

        Đà Nẵng sẽ là nơi đến của các nhà đầu tư, dự báo dân số Thành phố Đà Nẵng đến năm 2020 khoảng 1,21 triệu người, số lượng khách du lịch tăng lên 8,95 triệu lượt khách, trong tương lai có thể phát triển với quy mô 2,5 – 3 triệu dân (gấp 2-3 lần hiện nay). Do vậy các công trình đầu tư hạ tầng (giao thông, cấp và thoát nước, nhà ở, y tế, giáo dục…), các vấn đề về môi trường, nhu cầu sử dụng đất đai, cần phải tính toán quy mô sử dụng cho một đô thị trên 2 triệu dân, quy hoạch cải tạo các khu đô thị cũ theo hướng của một đô thị nén và phát triển các khu dân cư mới phải gắn kết với hệ thống giao thông công cộng.

  1. Huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực đầu tư

        Dự kiến, tổng nhu cầu vốn đầu tư giai đoạn 2016-2020 là 209,8 nghìn tỷ đồng, khả năng huy động vốn đầu tư công trong giai đoạn này chỉ chiếm khoảng 11,2%, tỷ lệ này tiếp tục giảm so với giai đoạn 2011-2015 và 2006-2010. Để huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực đầu tư, Thành phố cần thực hiện các giải pháp như:

      Thứ nhất, tăng các nguồn đầu tư từ thuế thông qua đẩy mạnh phát triển sản xuất và dịch vụ, chống thất thu thuế; định giá đất sát với thị trường để tạo nguồn thu ổn định từ thuế đất đồng thời chống được tình trạng đầu cơ đất, xây dựng lộ trình tăng dần các chi phí dịch vụ công nhằm giảm bớt áp lực cho ngân sách..

      Thứ hai, xây dựng các tiêu chí đánh giá và định mức trong chi tiêu công nhất là các dịch vụ công ích (thu gom xử lý rác, nước thải, chăm sóc cây xanh, duy tu cơ sở hạ tầng kỹ thuật và các công trình hạ tầng xã hội) nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động và chi phí cho các lĩnh vực này, đẩy mạnh hình thức đấu thầu dịch vụ công ích. Nâng cao chất lượng các công trình xây dựng, sử dụng tiết kiệm và hiệu quả nguồn vốn đầu tư thông qua việc đấu thầu cạnh tranh rộng rãi và minh bạch.

        Thứ ba, tiếp tục rà soát đánh giá, phân tích và lập danh mục các dự án có khả năng chuyển đổi sang các hình thức đầu tư khác như: BOT, BT,… bao gồm: các dự án có thể thu phí để hoàn vốn đầu tư; các dự án có thể thanh toán bằng quyền sử dụng đất nhằm khuyến khích khu vực tư nhân tham gia đầu tư hạ tầng,  giảm áp lực nợ công cho ngân sách.

         Thứ tư, tham gia thị trường vốn dưới hình thức tăng cường vai trò và quy mô Quỹ đầu tư phát triển thành phố nhằm tiếp cận mạnh hơn thị trường vốn thông qua phát hành trái phiếu đô thị, vay ODA… Xây dựng kế hoạch để huy động nguồn lực trên cơ sở dự báo tốt nguồn thu từ 05 đến 10 năm và được xem xét điều chỉnh hàng năm để làm đòn bẩy cho nguồn lực đầu tư dài hạn của thành phố.

5.Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính

       Tăng cường vai trò giám sát của Hội đồng nhân dân, cộng đồng và các cơ quan chuyên môn trong quy hoạch, đầu tư mua sắm, cấp đất, giao đất, đền bù giải tỏa, chi tiêu công…; xây dựng đội ngũ cán bộ công chức có chuẩn mực đạo đức, làm việc với tinh thần cống hiến theo tinh thần Chỉ thị số 29/CT-TU ngày 06/11/2013 của Ban Thường vụ Thành ủy về việc tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, tăng cường kỷ luật, kỷ cương, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức đáp ứng yêu cầu xây dựng và phát triển thành phố trong tình hình mới./.

Trần Văn Sơn

Giám đốc Sở Kế hoạch & Đầu tư TP. Đà Nẵng

ĐTPT/Số – 70

 

Check Also

Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh và đại biểu các nền kinh tế APEC dự Hội thảo. Ảnh: VGP/Hải Minh

Tại sao APEC ưu tiên doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa?

         Một trong bốn ưu tiên thiết thực của APEC năm 2017 …