Home / QUY HOẠCH - KIẾN TRÚC - XÂY DỰNG / BẤT ĐỘNG SẢN / Thu nhập ngân hàng: Đỉnh cao & vực thẳm?

Thu nhập ngân hàng: Đỉnh cao & vực thẳm?

Suy giảm kinh tế có thể tạo ra kẻ thắng, người thua. Thế nhưng, đối với ngân hàng, thời kỳ lợi nhuận cao nhất đã thuộc về quá khứ. Thu nhập của các nhân viên ngân hàng đang đối mặt với một tương lai đầy bấp bênh. Làn sóng tín dụng bùng nổ của những năm về trước đã để lại nhiều di chứng nặng nề khiến lợi nhuận của các nhà băng ngày càng giảm sút.

Thu nhập ngân hàng: Đỉnh cao & vực thẳm?

Thời hoàng kim

Người ta không thể phủ nhận một thời “ăn nên, làm ra” của giới ngân hàng (NH). Thu nhập của nhân viên nhà băng tỉ lệ thuận với đà tăng của tín dụng cùng với “bong bóng” bất động sản. Cho vay nhiều, lãi suất cao, thu hồi vốn nhanh khiến cho lợi nhuận ngân hàng lúc bấy giờ luôn đứng trên đỉnh cao mà bất cứ một ngành kinh doanh nào cũng phải ngước nhìn. Bởi thế, rất nhiều TCTD được thành lập, kéo theo hàng loạt chi nhánh NH khai trương ở khắp nơi. Trong 8 năm thịnh vượng đó (1991- 2009), số lượng nhà băng tại Việt Nam tăng đột biến lên. Riêng NH cổ phân tăng từ 4 đến 40, khiến cho mạng lưới hoạt động của hệ thống ngày càng dày đặc. Đến 30/6/2013, sau vài đợt sáp nhập, số lượng của ngân hàng tư nhân đã giảm nhưng vẫn còn tới 34 đơn vị với hàng trăm chi nhánh, Phòng giao dịch trực thuộc đang tồn tại. Nói thế để thấy rằng, lợi nhuận trong lĩnh vực này đã kích thích sự tăng trưởng mạng lưới NH trong suốt một thập kỷ qua. Tất nhiên, chợ càng đắt, người càng đông. Sinh viên ào ạt thi tuyển vào chuyên ngành NH với kỳ vọng tìm một việc làm có thu nhập cao trong lĩnh vực kinh doanh tiền tệ.

Những năm sau đó, thu nhập NH luôn đứng hàng đầu bảng, được mệnh danh là nghề “hot”. Lương thưởng “khủng” cuối năm của các nhà băng là chủ đề tranh cãi trên các phương tiện thông tin đại chúng. Lúc bấy giờ, có người đùa, giới NH thích nhất là mùa xuân. Tết Tân Mão (2011), một nhân viên làm việc lâu năm tại ngân hàng H cho biết, mức thưởng Tết của các lãnh đạo các phòng ban thường không được công khai rộng, chỉ có nhân viên là hay “rỉ tai’ nhau với mức thưởng dự kiến từ 3 – 10 tháng lương kinh doanh. Trong khi đó, một nhân viên phòng giao dịch của một NHTM Nhà nước, mức thưởng khoảng 3 tháng lương. Một năm sau đó, Tết Nhâm Thìn (2012), tại NH T, một nhân viên tín dụng, dù không hoàn thành tốt doanh số phát hành thẻ cũng được thưởng 3 tháng lương. Nhân viên lâu năm, năng lực làm việc khá thưởng tầm 50 triệu đồng trở lên. Những người có “vị trí” thì mức thưởng nhân theo lương tháng, có thể tới 100 triệu đồng. Cấp quản lý, tương đương trưởng, phó phòng và cao hơn nữa không dưới 200 triệu đồng/người. NH A, một NH cổ phần có tên tuổi trong hệ thống, thưởng từ 10-18 tháng lương, bên cạnh đó, họ lên kế hoạch sẽ chia 10% cổ tức bằng tiền mặt.

Lương cổ phần bây giờ thấp hơn “osin” ?

Gần đây trên các phương tiện thông tin đại chúng, công chúng ngạc nhiên trước chuyện lương bổng của nhân viên NH ở một số NHTMCP “rớt” xuống dưới mức thu nhập của osin. Cay đắng hơn, với giá 2,5 triệu đồng/tháng, nhiều sinh viên mới ra trường cố bám lấy, vừa làm vừa học để khỏi bị thất nghiệp. Khi hỏi về lương, N.T.H (nhân viên giao dịch) của một NHTMCP chua chát: “Em không ngờ, thu nhập rớt thê thảm như vậy ? Tổng mức lương em nhận hàng tháng không quá 3 triệu đồng, thấp hơn cô osin hàng xóm”. Thu nhập của những người làm việc lâu năm, có chức vụ cũng giảm -60%, một một trưởng phòng thẻ ATM (hội sở chính một NH tại TP HCM) từ mức 25 triệu (cách đây 4 năm), nay chỉ còn khoảng 10 triệu đồng/tháng.

Kinh doanh sa sút, nhiều nhà băng đồng loạt cắt giảm mạnh thu nhập, nhân viên mới vào chỉ nhận lương 2,5 triệu đồng/tháng, thấp hơn cả mức lương trung bình của một doanh nghiệp. Anh N.K.T, giám đốc một Phòng giao dịch NH V trên đường H.V (Đà Nẵng), cho biết, thời gian gần đây, thu nhập của NH này giảm “sốc”. Nơi anh phụ trách, thu nhập của cán bộ giao dịch (teller) 2,5 triệu đồng/tháng, cán bộ tín dụng còn 3 triệu/ tháng, bản thân anh là sếp chỉ có 8 triệu đồng/tháng. Khi đề cập đến các khoản thu nhập khác trong cơ cấu chi lương cả năm, anh cười như méo: “Đây là khoản thu nhập cứng, còn mềm phải chờ đến cuối năm, chẳng biết có không ?”.

Một số NHTMCP sử dụng nhiều “chiêu” tiết giảm chi phí quản lý. Điều chuyển công tác xuống mức lương thấp hơn, chuyển nhân viên chính thức thành cộng tác viên (hoặc hợp đồng thời vụ), trả lương theo tỉ lệ hoàn thành chỉ tiêu kinh doanh, sa thải,…Đó là những cách “xử lý nóng” của một số NH  kinh doanh kém hiệu quả. Tình trạng “ế ẩm” này khiến không ít nhân viên ngành NH thừa nhận, họ đã và đang kiếm thêm tiền bằng bằng những công việc ngoài giờ để bù đắp cho những “tổn thất” thu nhập do tình hình kinh tế chưa thoát khỏi suy giảm. Câu chuyện nhân viên chăm sóc khách hàng kiêm nghề bán mỹ phẩm, chuyên viên tín dụng mở quán sinh tố, trưởng phòng thẻ ATM dạy thêm công nghệ thông tin ban đêm để cải thiện thu nhập không còn là hiếm.

Không những NHTMCP, các NHTM Nhà nước cũng đang áp dụng một cơ chế sòng phẳng trong phân phối tiền lương. Có làm, có hưởng, chi nhánh nào kinh doanh không hiệu quả, có nợ xấu cao, trích lập dự phòng lớn dẫn đến thua lỗ chỉ được nhận lương cơ bản.  Trong bối cảnh còn nhiều khó khăn, dường như họ đang bắt đầu đối mặt với rất nhiều các quy định tài chính ngày càng khắt khe hơn từ Trụ sở chính. Và đó cũng là quy luật chung, nhiều khi còn nghiệt ngã hơn để tái lập một thị trường tiền tệ lành mạnh trong tiến trình tái cấu trúc ngân hàng.

Vẫn còn “thượng lưu”

Bên cạnh chuyện “cười ra nước mắt” của một số NHTMCP yếu kém, thu nhập tại một số NH khác vẫn còn cao so với mặt bằng thu nhập của các ngành kinh doanh khác. Cho dù không bằng những năm về trước, thu nhập bình quân của một số ngân hàng vẫn còn khá hấp dẫn với nhiều người.

Trong 6 tháng đầu năm 2013, thu nhập bình quân tại NH M ở tương đương 21,3 triệu đồng/người/tháng. Một NHTMCP Nhà nước V thấp hơn với mức 19,7 triệu đồng/tháng. Trong quý II/2013, thu nhập bình quân của NHTMCP E xuống 10,6 triệu đồng/người. Trao đổi với giám đốc một Phòng giao dịch của Chi nhánh NH S trên đường N.C.T (Đà Nẵng), anh L cho biết, thu nhập của một nhân viên tín dụng mới vào làm từ 6-7 triệu đồng/tháng, lương kiểm soát viên (thời gian làm trên 3 năm) khoảng 12 triệu đồng/tháng, bản thân anh tầm 18 triệu đồng/tháng.

Một nhân viên của ngân hàng thương mại (NHTM) N cho biết, NH của họ gần như “đội sổ’ về tổng quỹ lương cũng như thu nhập bình quân đầu người. Mặc dầu, thu nhập giảm -35% so với cùng kỳ năm ngoái nhưng thu nhập bình quân của nhân viên trong nửa năm đầu 2013 vẫn ở mức 8,72 triệu đồng/ tháng. Kết quả hoạt động kinh quý II của đơn vị này, đầu tư chứng khoán lỗ trong khi chi phí hoạt động, chi phí dự phòng rủi ro tăng cao nên lãi sau thuế của N âm trên 11,3 tỷ đồng. Hoạt động suy giảm khiến NH này lãi sau thuế 6 tháng đầu năm chỉ lãi hơn 10,5 tỷ đồng ( bằng 11% năm 2012). Đây là một trong nhiều trường hợp giảm sút kinh doanh khiến cho thu nhập của giới ngân hàng trong thời gian gần đây đã trở nên bấp bênh.

Nhận định về biến động thu nhập của NH, ông Nguyễn Trí Hiếu (chuyên gia tài chính ngân hàng) cho rằng, trước đây, so với các ngành kinh tế khác, lương thưởng cũng như các chế độ trong ngành NH đúng là cao hơn nhưng hiện tại đang ở mức trung bình. Về số tuyệt đối, nếu so với các quốc gia xung quanh và trong khu vực, thu nhập của cán bộ nhân viên NH ở mức rất thấp.

Tương lai nào cho các nhân viên NH khi họ phải đối mặt thường xuyên với những rủi ro? Liệu rằng, sau các định chế tài chính để tái cấu trúc NH, thu nhập của NH có trở lại thời hoàng kim trước đây? Cho dù thế nào đi nữa, trong bối cảnh khó khăn hiện nay, ranh giới giữa lợi nhuận và thua lỗ, yếu tố quyết định đến thu nhập của những người làm NH, vẫn còn khá mong manh.

Văn Khoa

Check Also

1_625345

ĐÔ THỊ BIỂN VIỆT NAM – TIẾP CẬN VẤN ĐỀ VÀ SUY NGẪM VỀ ĐƯỜNG HƯỚNG PHÁT TRIỂN

Việt Nam minh châu trời Đông Việt Nam nước thiêng tiên rồng Non sông như …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *